Autor wpisu
Rafał Dowgier
profesor doktor habilitowany nauk prawnych, pracownik Katedry Prawa Podatkowego na Wydziale Prawa Uniwersytetu w Białymstoku; członek Zespołu Eksperckiego ds. Lokalnego Prawa Podatkowego
Czy na podstawie porozumienia z gminą o udostępnienie terenu spółce prawa handlowego z przeznaczeniem pod organizację zaplecza budowy, urządzenie bazy sprzętowej oraz pod składowanie materiałów wykorzystywanych podczas realizacji inwestycji, w związku z rozpoczęciem robót drogowych przy budowie drogi wojewódzkiej wraz z rozbudową skrzyżowań z innymi drogami publicznymi oraz przebudową niezbędnej infrastruktury technicznej, budowlami i urządzeniami budowlanym w ramach zadania budowa drogi wojewódzkiej spółkę należy uznać jako podatnika podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych? Z porozumienia wynika, że teren zostanie przekazany protokołem zdawczo-odbiorczym na okres do końca 2027 r. Gmina dopuszcza na tym terenie montaż ogrodzenia nietrwałego oraz oczyszczenia go z drzew i krzewów.
Zakładając, że przedmiotowy grunt posiada klasyfikację właściwą dla podatku od nieruchomości, to zastosowanie w sprawie znajdzie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 707). Zgodnie z nim podatnikami są posiadacze nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości.
W analizowanym stanie faktycznym gmina jako właściciel gruntu podpisała umowę ze spółką, która nazwano umową o udostępnienie terenu. Z punktu widzenia skutków takiej umowy należy jednak analizować jej treść oraz zgodny zamiar stron a nie wyłącznie jej nazwę. Nie jest to, gdy uwzględnić nazwę, typowa umowa przenosząca posiadanie (najem, dzierżawa). Z treści umowy wynika jednak, że teren zostanie przekazany protokołem zdawczo-odbiorczym na cele działalności spółki związane z prowadzeniem inwestycji. Teren może być przez spółkę wykorzystywany, ogrodzony, może być też odkrzaczony. Te elementy umowy, w mojej ocenie, świadczą o tym, że jest ona posiadaczem gruntu. Posiadanie wiąże się z faktycznym władaniem daną rzeczą i ten element w opisanym stanie faktycznym zachodzi. Zgodnie z art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. 2025 r. poz. 1071 ze zm.). posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).
W związku z powyższym, w mojej ocenie, należy na potrzeby podatku od nieruchomości przyjąć, że to spółka jest podatnikiem w zakresie przekazanego jej gruntu.