Autor wpisu
Rafał Dowgier
profesor doktor habilitowany nauk prawnych, pracownik Katedry Prawa Podatkowego na Wydziale Prawa Uniwersytetu w Białymstoku; członek Zespołu Eksperckiego ds. Lokalnego Prawa Podatkowego
Jak opodatkować garaż blaszany osoby fizycznej przytwierdzony śrubami do wylanej płyty betonowej (ze zdjęć wynika, że ta płyta nie jest wkopana w grunt)? W zgłoszeniu do starostwa powiatowego w pkt. 4 Informacje o robotach budowlanych jest napisane: „garaż blaszany o wymiarach nieprzekraczających 35 m², ocieplony styropianem zgodnie z elewacją domu.” Czy traktujemy go jako budynek czy budowlę?
Ustawowa definicja budynku zawarta w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 707) stanowi, że jest to obiekt wzniesiony w wyniku robót budowlanych, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz który posiada fundamenty i dach, z wyłączeniem obiektu, w którym są lub mogą być gromadzone materiały sypkie, materiały występujące w kawałkach albo materiały w postaci ciekłej lub gazowej, którego podstawowym parametrem technicznym wyznaczającym jego przeznaczenie jest pojemność. We wskazanej definicji jako jej elementy wskazuje się m.in. trwały związek z gruntem oraz fundamenty. W art. 1a ust. 1 pkt 2c za trwały związek z gruntem uznaje się takie połączenie obiektu budowlanego z gruntem, które zapewnia temu obiektowi stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym niezależnym od działania człowieka, mogącym zniszczyć lub spowodować przemieszczenie lub przesunięcie się obiektu budowlanego na inne miejsce. Ten warunek w analizowanym stanie faktycznym jest spełniony, gdyż garaż jest przytwierdzony śrubami do wylanej płyty betonowej. Natomiast problematyczne jest to, czy owa płyta jest fundamentem. Nie ma legalnej definicji tego pojęcia, ale w orzecznictwie – uchwała NSA z dnia 29 września 2021 r. w sprawie III FPS 1/21 – wskazuje się, że „Fundament należy traktować jako część składową budynku w rozumieniu cywilistycznym. Podzielić też należy pogląd prezentowany w fachowym piśmiennictwie, że "fundament stanowi budowlany element konstrukcyjny przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń budowli lub maszyn (w przypadku fundamentu pod maszynę lub urządzenie), wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna". W tym ostatnim przypadku mówi się o tzw. budowlach lekkich (por. R. Czarnota-Bojarski, J. Lewandowski, Fundamenty budowli lądowych - przykłady obliczeń, Warszawa 1978). Akcentuje się również to, że fundament winien być położony poniżej płaszczyzny gruntu, a jego wykonanie musi być związane z realizacją robót ziemnych. W związku z tym wyróżnia się fundamenty płytkie i głębokie (por. B. Horszyńska, Wykonywanie fundamentów, Radom 2005, s. 18). W judykaturze z kolei akcentowało się, że "fundament, przekazując na podłoże gruntowe całość obciążeń budowli, ma zapewniać trwałość konstrukcji, uniemożliwić jej przesunięcie czy zniszczenie przez działanie sił przyrody". Fundament musi być więc osadzony poniżej płaszczyzny gruntu oraz jego wykonanie musi być związane z realizacją robót ziemnych.
Jeżeli więc we wskazanym w pytaniu stanie faktycznym płyta betonowa została po prostu ulokowana na gruncie, co nie wymagało żadnych prac ziemnych, to nie jest ona fundamentem w rozumieniu wynikającym z definicji budynku przyjmowanej na potrzeby podatku od nieruchomości. Definicja budowli podlegającej opodatkowaniu tym świadczeniem także nie pozwala na zaliczenie do niej garażu blaszaka. Tego rodzaju obiekty nie są wymienione w załączniku nr 4 do ustawy, gdzie wskazuje się budowlane, ani nie mieszczą się w żadnej z innych kategorii budowli z art. 1a ust. 1 pkt 2 lit. b-e u.p.o.l.